Sposób oddychania jest bardzo istotny w rozwoju funkcji fizjologicznych. Pierwszy oddech to początek procesu kształtowania się narządu żucia oraz czaszki twarzowej.

Prawidłowe oddychanie fizjologiczne powinno odbywać się przez nos przy zamkniętych ustach, co sprzyja prawidłowemu kształtowaniu się szczęk. Gdy dziecko oddycha przez nos, przepływające powietrze ulega ogrzaniu, częściowemu oczyszczeniu i nawilżeniu. Rzadziej pojawiają się infekcje górnych dróg oddechowych. Jeśli natomiast dziecko ma patologiczny nawyk oddychania przez usta, nieogrzane i nieoczyszczone powietrze przedostaje się bezpośrednio do płuc. Dziecko jest wówczas narażone na częste przeziębienia. W przypadku oddychania przez usta cienka błona śluzowa cieśni gardzieli, osuszona i oziębiona jest bardziej podatna na zakażenia i ulega zapalnemu przekrwieniu. Drobnoustroje bardzo szybko infekują nie tylko drogi oddechowe, lecz także bezpośrednio z nimi połączone ucho środkowe. Nieprawidłowy nawyk oddychania przez usta powoduje również deformacje zgryzu, zaburzenia w rozwoju narządów mowy, a także nieprawidłowy sposób połykania.

Przyczyny oddychania przez usta:

• wszelkie choroby alergiczne oraz skazy wysiękowe, które przyczyniają się do opadnięcia żuchwy i jej cofania;

• przerost migdałka gardłowego;

• przerost migdałków podniebiennych;

• wrodzone, osłabione napięcie mięśni warg;

• nabyte, osłabione napięcie mięśni warg, powstające w wyniku zgryzu otwartego;

• osłabienie napięcia mięśni warg spowodowane nawykowym ssaniem smoczka lub palca

Przyczyny nieprawidłowego nawyku oddychania przez usta mogą być spowodowane niedrożnością częściową lub całkowitą przewodów nosowych i jamy nosowo - gardłowej. Częściowa niedrożność nosa może wynikać z częstych stanów zapalnych błony śluzowej nosa, górnych dróg oddechowych, skrzywienia przegrody nosowej, przerostu migdałków gardłowych i podniebiennych oraz stanów zapalnych.

Długotrwały nawyk oddychania przez usta powoduje obniżenie napięcia mięśni warg, płaskie ułożenie języka na dnie jamy ustnej, a także upośledza rozwój klatki piersiowej, narządów oddychania i krążenia. W związku z tym już od początku należy podejmować działania profilaktyczne zapobiegające oddychaniu dziecka przez usta, nie dopuszczając tym samym do powstawania wad i zaburzeń w rozwoju mowy.

Bibliografia:

Rutkowska – Krysztofik A. Noworodek i niemowlę - uwarunkowania rozwoju mowy, w "Co mogę zrobić, aby moje dziecko pięknie mówiło?" s. 5-6